पंचांग म्हणजे काय? तिथी, वार, नक्षत्र, योग आणि करण कसे ठरतात? ऑक्टोबर 31, 2026 by "जिज्ञासा मंथन" पंचांगातील तिथी, वार, नक्षत्र, योग आणि करण यांचा अर्थ काय? सणांच्या तारखा दरवर्षी का बदलतात आणि पंचांग कसे वाचावे, हे जाणून घ्या.
आपल्याच मातीतला ठेवा: आपली भारतीय कालगणना नेमकी कशी चालते? ऑक्टोबर 27, 2026 by "जिज्ञासा मंथन" भारतात काळ मोजण्याची परंपरा नेमकी किती जुनी आहे? वैदिक कालगणना, शक संवत, विक्रम संवत, चंद्रमान आणि सौरमान यांची माहिती जाणून घ्या आणि भारतीय राष्ट्रीय दिनदर्शिकेचे महत्त्व समजून घ्या.
घड्याळाचा इतिहास: सावलीपासून अणू-घड्याळापर्यंतचा थक्क करणारा प्रवास! नोव्हेंबर 2, 2026ऑक्टोबर 25, 2026 by "जिज्ञासा मंथन" आज आपण सहज वेळ पाहतो; पण घड्याळाचा प्रवास सूर्याच्या सावलीपासून अणू-घड्याळापर्यंत कसा झाला? जाणून घ्या घड्याळाचा इतिहास, वेळ मोजण्याच्या पद्धती आणि त्यामागील रंजक विज्ञान.
इतिहास म्हणजे काय? माणसाला भूतकाळाची जाणीव कशी झाली? नोव्हेंबर 2, 2026ऑक्टोबर 16, 2026 by "जिज्ञासा मंथन" इतिहास म्हणजे काय आणि माणसाला आपल्या भूतकाळाची जाणीव कशी झाली? मौखिक परंपरा, लेखनकलेचा विकास, पुरातत्त्वीय अवशेष आणि ऐतिहासिक पुराव्यांच्या आधारे इतिहास कसा समजून घेतला जातो, हे सोप्या भाषेत जाणून घ्या.
दसरा का साजरा करतात? जाणून घ्या ४ पौराणिक कथा,आपट्याची पाने, परंपरां आणि संपूर्ण माहिती ऑक्टोबर 12, 2026 by "जिज्ञासा मंथन" दसरा का साजरा केला जातो, यामागील ४ पौराणिक कथा, आपट्याच्या पानांचे महत्त्व, शमी वृक्षाची परंपरा, सीमोल्लंघन आणि साडेतीन मुहूर्तांविषयी सविस्तर जाणून घ्या.
नवरात्रोत्सव: भक्ती, इतिहास, पौराणिक कथा आणि लोकसंस्कृती नोव्हेंबर 2, 2026ऑक्टोबर 7, 2026 by "जिज्ञासा मंथन" नवरात्रोत्सवाचा इतिहास, पौराणिक कथा, नवदुर्गा, घटस्थापना, भोंडला, गरबा, दांडिया आणि भारतातील विविध परंपरांची सविस्तर माहिती जाणून घ्या.
देवी-देवतांची वाहने कोणती? जाणून घ्या प्रमुख देवी-देवतांची आदरणीय वाहने नोव्हेंबर 2, 2026ऑक्टोबर 2, 2026 by "जिज्ञासा मंथन" हिंदू धर्मातील विविध देवतांशी संबंधित वाहने भारतीय धार्मिक परंपरेत विशेष स्थान ठेवतात. भगवान गणेशाचा मूषक, भगवान विष्णूंचा गरुड, भगवान शिवांचा नंदी आणि देवी दुर्गेचे सिंह किंवा वाघ यांसह प्रमुख देवतांच्या वाहनांची माहिती या लेखातून जाणून घ्या.
सृष्टीची उत्पत्ती कशी झाली? वेदांपासून हिंदू पुराणांपर्यंत सृष्टीविषयक विविध माहिती नोव्हेंबर 2, 2026सप्टेंबर 29, 2026 by "जिज्ञासा मंथन" वेदांतील नासदीय आणि हिरण्यगर्भ सूक्तांपासून हिंदू पुराणांतील ब्रह्मांड, पंचमहाभूते, युगे, मन्वंतरे आणि कल्प यांपर्यंत सृष्टीच्या उत्पत्तीविषयीच्या विविध परंपरा सोप्या भाषेत समजून घ्या.
हिंदू पुराणे म्हणजे काय? प्रमुख पुराणे, त्यातील प्रसंग आणि भारतीय परंपरेतील त्यांचे महत्त्व नोव्हेंबर 2, 2026सप्टेंबर 25, 2026 by "जिज्ञासा मंथन" हिंदू पुराणे ही भारतीय धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरेतील महत्त्वाची ग्रंथपरंपरा आहे. अठरा महापुराणे, उपपुराणे, पंचलक्षणे आणि पुराणांचे भारतीय संस्कृतीतील स्थान या लेखातून समजून घेऊया.
कैलास मंदिराचे रहस्य: पर्वतातून कोरलेले जगातील अद्भुत मंदिर — इतिहास, वास्तुकला आणि प्राचीन भारतीय कौशल्य नोव्हेंबर 2, 2026सप्टेंबर 19, 2026 by "जिज्ञासा मंथन" एका विशाल खडकातून कोरलेले एलोराचे कैलास मंदिर आजही जगाला थक्क करते. जाणून घ्या या अद्भुत वास्तूचा इतिहास, स्थापत्यकौशल्य, रहस्यकथा आणि निर्मितीमागची विलक्षण कहाणी.
